Geachte meneer van Beurden, geachte aandeelhouders,

Mijn naam is Annemarie Heite. Ik woon met mijn man Albert en met mijn twee dochters Annemijn en Zara in Bedum, een dorp onder de rook van de stad Groningen, middenin het aardbevingsgebied. Graag wil ik u vandaag toespreken namens veel Groningers. Ik wil u als ervaringsdeskundige vertellen wat de consequenties zijn van uw keuze om economische belangen boven onze veiligheid te stellen.

Ik wil u vragen om bij mijn verhaal te reflecteren op uw eigen situatie. Heeft u een familie, een gezin met kinderen, kleinkinderen? Gaan ze naar een veilige school? Heeft u een veilig huis? Woont u in een veilige omgeving met gebouwen die waardevol voor u en voor toekomstige generaties?

Ik woon met mijn gezin in een prachtige kop-hals-romp boerderij uit 1837, onze droom. Een eeuwenlang bewoonde plek met een huis waarvan we dachten dat we er veilig waren en dat we er oud konden worden. Helaas blijkt na de zware beving in Huizinge, dat onze boerderij ten gevolge van de gaswinning niet meer veilig is en geheel moet worden gesloopt. In afwachting van dit proces staat hij al 2,5 jaar in de stutten.

Stelt u zich eens voor dat u op een dag te horen krijgt dat uw huis moet worden gesloopt? Dat uw kinderen dag in dag uit, twee en een half jaar lang in een huis moeten wonen dat rondom in de stutten staat, als constante reminder dat het daar niet veilig is?

Helaas zijn wij niet de enige aan Ter Laan in Bedum. De vele bevingen, het inmiddels erkende, rechtstreekse gevolg van de gaswinning, op een onstabiele ondergrond hebben hier na vele jaren diepe sporen achter gelaten. De huizen van drie van onze directe buren zijn al gesloopt. Wij zijn de vierde boerderij die aan de beurt is in Bedum en die voorgoed zal verdwijnen uit het Groninger landschap. In heel Groningen zijn inmiddels al tientallen huizen gesloopt of opgekocht en dat is nog maar het begin…

Stelt u zich eens voor dat u op een dag wakker wordt en ziet hoe er weer een woning van een van uw buren wordt gesloopt, in de wetenschap dat u de volgende zult zijn en u afvragend wie er na u aan de beurt zal zijn?

Ook op school zijn onze kinderen niet langer veilig. Alle scholen in het aardbevingsgebied Groningen moeten verregaand worden versterkt en herbouwd om bij de voorspelde, zwaardere bevingen veilig te zijn. En niemand weet wanneer er een zware beving komt… Ondertussen wordt er al bijna een jaar gesteggeld over geld, in plaats van dat onze kinderen onmiddellijk in veilige noodscholen zijn ondergebracht. U hoort het goed, de discussie gaat niet over de veiligheid van onze kinderen, maar over wie welk deel van de kosten moet betalen. Terwijl dit alles het directe gevolg is van de gaswinning.

Als je op het hoofdkantoor van de NAM de trap op loopt zonder de leuning vast te houden, dan wordt je vriendelijk doch dringend verzocht om naar beneden te komen en de trap opnieuw op te lopen, maar daarbij dit keer wel de leuning vast te houden. Zo maar een voorbeeld van hoe streng de veiligheidseisen zijn die de NAM en de Shell aan haar medewerkers stellen. Wat een schril contrast met de wijze waarop er met de veiligheid van ons en onze kinderen wordt om gegaan!

Stelt u zich eens voor dat dit met uw kinderen of kleinkinderen op hun school zou gebeuren? Stelt u zich eens voor dat u, uw gezin, uw familie, uw vrienden, alle mensen in uw leefomgeving, derderangsburgers blijken zijn en dat uw rechten op een veilige omgeving in Nederland aan het begin van de 21e eeuw, niet dezelfde blijken te zijn als de rechten van burgers elders in Nederland of in zelfs in Europa?

Ruim een jaar geleden werd Nederland opgeschrikt, toen de Onderzoeksraad Voor Veiligheid met een vernietigend rapport kwam over de gaswinning in Groningen. Wat bleek? Alle betrokken partijen, dus ook de Shell, hebben allemaal stelselmatig economische belangen boven de veiligheid van mensen gesteld, waarbij ze zich bewust waren van de risico’s! Stelt u zich eens voor hoe de mensen in Groningen zich voelden toen ze dit hoorden?

Onlangs vertelde Tweede Kamerlid Henk Nijboer, hoe hij lobbyisten van de Shell ‘met kop en kont’  zijn kantoor had uitgezet, nadat ze hadden aangegeven dat de herstelbetalingen aan Groningen in gevaar zouden komen als er minder gas zou mogen worden gewonnen en dus de inkomsten van de gaswinning zouden dalen? Stelt u zich eens voor hoe de mensen in Groningen zich voelden toen ze dit hoorden?

Dit alles is de dagelijkse realiteit in Groningen en dat allemaal om economische belangen…

Ondanks alle inspanningen in de vorm van een Dialoogtafel, commissies, een Centrum voor Veilig Wonen en een Nationaal Coordinator, zijn het nog steeds de Shell en de NAM die uiteindelijk bepalen wat er wel en niet gebeurt in Groningen. U mag zich onder toeziend oog van onze regering en ons parlement nog steeds opstellen als verzekeraar, terwijl u een nietsontziende schadeveroorzaker bent. U mag nog steeds bepalen of, hoe en wanneer u onze schade wenst te vergoeden, onze huizen, scholen en gebouwen wenst te versterken, ons cultureel erfgoed wenst te beschermen.  Dat legt een zware verantwoordelijkheid op uw schouders.…

Weet u hoe een van de voorzitters van de Dialoogtafel, Jan Kamminga in de media praat over uw afdeling Shell Legal, dus de afdeling die uiteindelijk alles bepaalt in Groningen?  Hij zei letterlijk: “Dat is een naam die ik niet langer in de mond wens te nemen, hij laat een vieze smaak achter. Het geboefte van het achterbalkon, een club mensen die van een oplossing een probleem weten te maken”. U hoort het goed, dit wordt gezegd over uw bedrijf, de Koninklijke Shell, want inmiddels is gevoeglijk bekend dat u uiteindelijk aan de touwtjes trekt in Assen en in Groningen!

Geachte meneer van Beurden, geachte aandeelhouders. Ik ben hier vandaag niet gekomen om een rel te trappen, maar om een blijvende dialoog met u aan te gaan. Als u vanaf nu beslissingen moet nemen over de gaswinning in Groningen, denk dan aan mij en aan mijn verhaal. Realiseert u zich dan dat mijn verhaal slechts het topje van de ijsberg is. Denk vanaf nu aan al die mensen in Groningen. Goede, fatsoenlijke, hardwerkende mensen, die niet om deze ellende hebben gevraagd. Mensen die mede door uw aller toedoen in een uitzichtloze nachtmerrie zijn terechtgekomen. Mensen die geen controle meer hebben op hun leven, die niet fatsoenlijk worden behandeld en geholpen. Mensen die ziek worden van de onmacht en het onrecht. Denk in het vervolg bij het nemen van alle beslissingen over de gaswinning in Groningen aan ons en aan onze veiligheid.

Als het goed is dan lopen er nu enkele Groningers naar voren met een contract dat we graag met u willen tekenen vandaag. Een symbolische nieuwe start waarbij we met elkaar afspreken dat onze veiligheid vanaf nu boven uw economische belangen staat. Een nieuwe start waarbij we met elkaar afspreken dat u bij alle gevolgen van de gaswinning uw verantwoordelijkheid zal nemen nu en in de toekomst en dat u ons niet langer in de kou laat staan.

Meneer van Beurden, bent u bereid om vandaag dit contract met ons te ondertekenen en een nieuwe start te maken met- en voor Groningen?

Art. 1- Uit oogpunt van geldend fatsoen zal Shell de menselijke waarde en de persoonlijke integriteit van de Groningers niet verder aantasten.

Art. 2- Door ondertekening bevestigt Shell dat het bedrijf eeuwigdurend aansprakelijk is voor alle gevolgen van de gaswinning in Groningen.

Art. 3- De Groningers trekken Shells onbeperkte recht om gas onder hun voeten te winnen in. In plaats daarvan verlenen zij Shell het beperkte recht om, evenwichtig verdeeld over het Groningenveld, maximaal 12 miljard kuub gas per jaar te winnen, met inachtneming van de bepalingen in Art. 4 en 5.

Art. 4- Shell zal zich kosten noch moeite besparen om de VEILIGHEID van de Groningers te garanderen. De volgende maatregelen worden met onmiddellijke ingang genomen:

  • Alle schoolkinderen worden direct ondergebracht in bevingsbestendige noodgebouwen. Voor alle kinderen in het aardbevingsgebied worden 100% bevingsbestendige en VEILIGE scholen gebouwd en alle kosten worden door de schadeveroorzaker betaald;
  • Alle industrie, waaronder Chemiepark Delfzijl en het tankenpark aardgascondensaat van de NAM, wordt 100% bevingsbestendig en VEILIG gemaakt;
  • Al het onroerend goed van de Groningers, variërend van monumenten tot rijtjeshuizen, inclusief schuren en andere opstallen, wordt boven en onder het maaiveld onderzocht en vervolgens 100% bevingsbestendig en VEILIG gemaakt;
  • Alle waterkeringen in het gaswingebied worden 100% bevingsbestendig en VEILIG gemaakt;
  • Alle invloed van de gaswinning op lucht, water en bodem wordt onderzocht en zoveel mogelijk beperkt. Dit betekent onder meer dat leidingen worden gesaneerd en de waterinjectie bij Borgsweer wordt stopgezet. Er komen 100% milieuvriendelijke en VEILIGE

Art. 5- De maatregelen in Art. 4 worden uitgevoerd door onafhankelijke experts, die op geen enkele wijze aan Shell gebonden zijn. De Groningers hebben vetorecht inzake de aanstelling van deze deskundigen.

Art. 6- Shell reserveert jaarlijks 0,5% van de bedrijfswinst voor compensatie van het ‘ongemak’ van de Groningers. Dit bedrag komt in plaats van de huidige spiegeltjes en kraaltjes. De Groningers bepalen zelf hoe het geld wordt besteed.

Art. 7- Op alle vestigingen in Nederland, met inbegrip van tankstations, voert Shell de Groningse vlag.

Annemarie Heite