Geachte minister Henk Kamp, directie van de Nam, SodM, College voor de Rechten van de Mens, Onderzoeksraad Voor Veiligheid, leden van de Tweede Kamer, directie van de Walfridusschool in Bedum en het College van Bedum,

 Op 3 juli jl. om 15.03, drie uur nadat de kinderen van de Walfridusschool in Bedum en honderden andere basisschoolleerlingen in de gemeente Bedum waren uitgezwaaid voor een welverdiende zomervakantie, kregen de ouders van de Walfridusschool, zonder enige toelichting vanuit de directie, een brief van de gemeente en de Nam, waarin stond dat vier van de zes scholen in Bedum, waaronder de Walfridusschool moeten worden versterkt en wellicht zelfs deels opnieuw moeten worden gebouwd ten gevolge van de ontstane risico's voor de veiligheid van de kinderen en de leerkrachten door de aardgaswinning in Groningen. Hieronder volgen enkele passages van de brief waar de ouders mee werden geconfronteerd enkele uren na aanvang van de zomervakantie:

 “Hierbij ontvangt u voor CBS De Regenboog, GBS De Horizon, Katholieke Daltonschool Sint Walfridus (allen in Bedum), en voor CBS De Haven in Onderdendam, samenvattingen van het voorlopig ontwerp “bouwkundig versterken” voor de respectievelijke schoolgebouwen. Deze zijn ook beschikbaar op de websites van de scholen en op die van de gemeente.

 De samenvattingen doen verslag van de inspecties die zijn uitgevoerd en het onderzoek dat is gedaan voor het bouwkundig versterken van de schoolgebouwen. Na de inspecties in maart/april van dit jaar zijn de zogenaamde Hoog Risico Bouw Elementen [HRBE], voor zover aanwezig, verwijderd of verstevigd. Er zijn daardoor geen directe veiligheidsrisicos meer voor deze schoolgebouwen bij aardbevingen.

 De maatregelen om de gebouwen bouwkundig te versterken volgen de meest recente technische aardbevingsrichtlijnen zoals die in opdracht van de rijksoverheid zijn gesteld, waarbij een aardbeving die eens in de 475 jaar kan plaatsvinden als basis wordt gebruikt. Voor alle schoolgebouwen geldt dat bouwkundig versterken, op grond van de huidige richtlijnen en het voorlopige (conservatieve) ontwerp, op termijn nodig wordt geacht, met verschillende maatregelen aan vloeren, daken, wanden en fundering.

Tijdens de uitvoering van die maatregelen kunnen de kinderen mogelijk niet in de school verblijven. Dat betekent dat ze waarschijnlijk voor een bepaalde tijd naar een tijdelijke voorziening moeten verhuizen. De voorbereidingen in de vorm van een inventarisatie zijn al op gang gebracht. Nu worden plannen voorbereid voor de uitvoering van de versterkingsmaatregelen, in samenhang met de uitwerking van de toekomstvisie voor het onderwijs in Bedum.

Met het bouwkundig versterken van de scholen komt een heel proces op gang. De plannen moeten verder worden uitgewerkt in een definitief ontwerp en mogelijk moet er huisvesting worden gerealiseerd om de kinderen tijdelijk onder te brengen. Het zal duidelijk zijn dat het bouwkundig versterken en de tijdelijke huisvesting veel geld kosten (zie bijlage 1)”.

Omdat er vanuit de directie van de Walfridusschool geen enkele toelichting aan de ouders is gegeven en ik mij ernstige zorgen maak over de impact van de onderzoeksresultaten, heb ik mij tot de burgemeester van Bedum, Henk Bakker gewend. Ik heb hem de vraag gesteld of op grond van dit rapport de kinderen na de zomervakantie gewoon veilig kunnen terug keren naar hun school. Hij gaf aan dat in overleg met en op basis van de aan hem verstrekte informatie door het SodM, de overheid en de Nam, de inschatting is gemaakt dat dit veilig kan. “De komende jaren wordt er nog geen zwaardere beving verwacht”. Dit uitgangspunt blijkt ook uit onderstaande passage:

Zijn de scholen nu veilig?

“Ja, er zijn geen directe veiligheidsrisicos na het verwijderen of versteviging van de HRBEs. Op termijn moeten de schoolgebouwen echter wel voldoen aan de richtlijn voor aardbevingsbestendig bouwen. De kennis over de aardbevingen in Groningen en de effecten op gebouwen is nog volop in ontwikkeling. Maar bij het bepalen van de versterkingsmaatregelen is het zekere voor het onzekere genomen. De meest recente informatie – zoals beschikbaar gesteld door de Minister van Economische Zaken – geeft aan dat de verwachting van de zwaarte van toekomstige aardbevingen lager uitvalt dan oorspronkelijk gedacht. Tegelijkertijd komt de sterkte/kwetsbaarheid van schoolgebouwen steeds beter in beeld met behulp van geavanceerde ontwerpmethoden. Deze voortschrijdende inzichten zullen op termijn ook tot een aanpassing van de richtlijn leiden. Dat betekent dat met meer kennis en meer geavanceerde ontwerpmethoden het zou kunnen blijken dat minder of wellicht zelfs geen versterkingsmaatregelen nodig zijn.”

Het is duidelijk dat het college van Bedum zich baseert op door u versterkte informatie. Ik ben echter niet gerust op het uitgangspunt dat er de komende jaren nog geen zwaardere bevingen worden verwacht en dus honderden kinderen na de zomervakantie veilig terug kunnen keren naar hun scholen in Bedum, gezien de uitkomsten van de onderzoeken. Ook vraag ik mij af wat er wordt bedoeld met de zin: “De maatregelen om de gebouwen bouwkundig te versterken volgen de meest recente technische aardbevingsrichtlijnen zoals die in opdracht van de rijksoverheid zijn gesteld”. Betekent dit dat de door de overheid aangereikte en nu van toepassing zijnde NPR van voorjaar 2014 wordt gehanteerd? Of worden de door de Nam gehanteerde richtlijnen toegepast? Of wordt er hier een voorschot genomen op de aangepaste NPR die in december wordt verwacht? Welke Schaal van Richter en welke pga’s zijn hierbij het uitgangspunt? Worden de normen voor nieuwbouw of voor versterken, waarvoor verschillende pga’s gelden, toegepast?

Ook vraag ik mij af waarop de stelligheid is gebaseerd dat er de komende jaren nog geen zware aardbevingen zullen plaats vinden, zeker tegen het licht dat er bij zwaardere bevingen ingrijpende maatregelen op de scholen in Bedum nodig zijn en daarmee de veiligheid van honderden kinderen in het geding is?

Ik herinner me de stelligheid van het SodM, de overheid en de Nam, dat er geen zwaardere bevingen dan een 3.9 op de Schaal van Richter zouden kunnen voorkomen in Groningen ten gevolge van de gaswinning, tot de beving van Huizinge in augustus 2012. Ik herinner me het vernietigende rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid uit februari 2015, waaruit bleek dat de overheid en de Nam economische belangen hebben laten prevaleren boven de veiligheid van de inwoners in Groningen. Wat zegt dat over de betrouwbaarheid van de in deze casus door u aangereikte statistieken en uitgangspunten, waar het gaat om de veiligheid van honderden kinderen in de gemeente Bedum?

Ik schrijf u als bezorgde moeder, van een dochter Zara, die na de zomervakantie graag weer terug wil gaan naar haar klas en haar vrienden op de Walfridusschool in Bedum en die al eens is opgeschrikt door een aardbeving in de klas. Wellicht schrijf ik u zelfs ongevraagd namens veel meer bezorgde ouders. Gezien het moment van het verschijnen van deze brief en het rapport is het niet ondenkbeeldig dat reacties nog even op zich laten wachten aangezien veel gezinnen op vakantie zijn gegaan. Begrijpt u me goed, het laatste dat ik wil is paniek veroorzaken in deze kwestie. Sterker nog, ik word graag door u gerustgesteld op basis van objectieve, onderbouwde analyses en statistieken. Ik hoor of lees dan ook graag uw reactie op mijn vragen, waarvoor bij voorbaat mijn hartelijke dank!

Hoogachtend,

Drs. Annemarie Heite

Ter Laan 27

9781 TL  Bedum